ANBI Nederlands English

www.facebook.com/cmsfnijmegen:

CMSF Logo
CMSF titel
Soedan

De ontstaansgeschiedenis van een langslepend conflict.

In 1898 slaagden de Britten er tijdens de ‘scramble for africa’ in Soedan te koloniseren. Het Verenigd Koninkrijk en Egypte sloten een verdrag waarin werd bepaald dat Soedan onder Brits-Egyptische soevereiniteit kwam te staan. Het waren echter voornamelijk de Engelsen die de scepter zwaaiden. Om het destijds opkomende nationalisme te stuiten werd er een ‘southern policy’ gevoerd. Onderwijs en economische vooruitgang hadden in het zuiden geen prioriteit en de handel bleef in Noord-Soedanese handen. Met dit beleid werd getracht te voorkomen dat het nationalisme zich vanuit Egypte, via Noord- en Zuid-Soedan over de overige Britse koloniale gebieden in Oost-Afrika zou verspreiden. Ook werd belet dat de islam (de heersende godsdienst in Noord-Soedan) voet aan de grond zou krijgen in het overwegend christelijke en animistische zuiden. Door de ongelijke behandeling groeide de tegenstellingen tussen Noord- en Zuid-Soedan. Het opkomende nationalisme heeft er uiteindelijk toe geleid dat het parlement op 19 december 1955 de onafhankelijke Soedanese republiek uitriep.

De economische en politieke macht was in handen van een kleine groep Arabische elite uit het noorden. Zuid-Soedan werd stelselmatig achtergesteld met betrekking tot de verdeling van inkomsten, hulpbronnen en ontwikkelingsmogelijkheden. Deze ongelijkheid leidde tot hevige protesten en ontaarde al snel in een burgeroorlog. In 1972 leek er een compromis gesloten te worden en werd Zuid-Soedan een grote mate van autonomie toegekend. De rust in het land was slechts van korte duur. In 1983 werd de Sharia (islamitische wetgeving) voor het gehele land van kracht en werd in Zuid-Soedan Arabisch onderwijs verplicht gesteld. Het conflict laaide weer op en leidde tot de oprichting van de Soedanese Volksbevrijdingsbeweging (Sudanese People's Liberation Movement). Tegelijkertijd werd er ook een gewapende tak opgericht: het Soedanese Volksbevrijdingsleger (Sudanese People’s Liberation Army). Deze beweging strijd voor een onafhankelijk Zuid-Soedan en een grote mate van autonomie voor de Zuid-Soedanese volkeren. De jarenlange strijd die volgde heeft ertoe geleid dat 85% van de Zuid-Soedanese bevolking zijn woonplaats is ontvlucht. De burgeroorlog heeft aan honderdduizenden het leven gekost.

De Comprehensive Peace Agreement

Op 9 januari 2005 zijn de SPLA en de regering in Khartoem een vredesakkoord overeengekomen. In deze Comprehensive Peace Agreement (CPA) werd ondermeer bepaald dat de Soedanese Grondwet niet langer van toepassing was op het zuiden. Na het verstrijken van 4 jaar zullen nationale verkiezingen worden gehouden. Zuid-Soedan krijgt gedurende 6½ jaar zelfbeschikkingsrecht. Na deze periode kunnen de Zuid-Soedanezen zich via een referendum uitspreken over hun voorkeur voor onafhankelijkheid of eenheid met het noorden.

In 2005 heeft de VN-veiligheidsraad een resolutie aangenomen waarin is bepaald dat een VN-vredesmacht (UNMIS) van 10.700 manschappen de vrede in Zuid-Soedan gaat monitoren. De Tweede Kamer is destijds akkoord gegaan met de uitzending van 35 Nederlandse militairen en politiemensen. Momenteel zijn er 14 militaire waarnemers, 12 politiefunctionarissen en 2 stafofficieren werkzaam in Soedan.

De implementatie van het CPA verloopt traag. Er heerst op verschillende punten met betrekking tot de demarcatie van de grenslijn, de verdeling van de olie-opbrengsten en het functioneren van de regering van Nationale Eenheid onenigheid. De regering van Zuid-Soedan kampt met een groot gebrek aan uitvoeringscapaciteit. Het gevaar dat hierin schuilt, is dat deze vertraagde ‘uitkering van het vredesdividend’ uiteindelijk kan leiden tot afbrokkeling van het vredesakkoord. Er is echter ook goed nieuws te melden. De Juba-Bor weg is nu bijna af. Dit is een groot succes en een aantoonbare vrucht van het vredesakkoord. Uit een Kamerbrief van het Ministerie van Buitenlandse Zaken blijkt dat de veiligheidssituatie in Zuid-Soedan, mede door UNMIS, stabiel is.

In de regio Darfur is men in 2003 in opstand gekomen tegen de centrale regering. De rebellenlegers Sudan Liberation Army (SLA) en Justice and Equality Movement (JEM) zijn in een gewelddadige strijd met de regeringstroepen verwikkeld. Er is hier sprake van etnische zuiveringen. De Verenigde Naties schatte het aantal doden in Darfur in 2008 op 300.000. De internationale gemeenschap is voortdurend druk aan het uitoefenen om de strijdende partijen nader tot elkaar te brengen. Dit lijkt stilaan tot gewenste resultaten te leiden.

De historische achtergrond van de problematiek tussen Noord- en Zuid-Soedan laat zien dat niet zomaar een punt achter het verleden kan worden gezet. Spanningen tussen beide gebieden zijn dan ook niet uit te sluiten. In de komende jaren, waarin vrije verkiezingen en een referendum gehouden worden, moet de kracht van het vredesakkoord zichtbaar worden.

De visie van CMSF

Het conflict in Soedan is voor CMSF een omstandigheid waar niet aan voorbij kan worden gegaan zonder daar acht op te slaan. Spanningen in de regio kunnen, nu of in de toekomst, van invloed zijn op het verloop van het project van CMSF. Het in 2005 gesloten vredesakkoord biedt hoop voor velen. CMSF wil samen met de plaatselijke bevolking deze hoop gaan concretiseren, en samen met hen zorgen voor onderwijsmogelijkheden. Het langslepende conflict zal ook na het vredesakkoord nog de nodige spanningen blijven opleveren. Zonder hulp en zonder concreter zicht op vooruitgang is zelfs het beste vredesakkoord gedoemd te mislukken. CMSF zal bij de uitvoering van het project rekening moeten houden met de situatie in de regio maar beseft zich dat niets doen geen optie is.

 
 
 

CMSF Steunen?

Doneer nu!

Doneren vanuit het buitenland?
Klik hier!

IBAN:
NL73INGB0000962401


 
 

Sponsoren: NCDO | War Child | Impulsis | Eureko Achmea | Share 4 more | Stichting Casterenshoeve | Awakenings